TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ AN HẢI
TỔ: TOÁN-VẬT LÝ-CÔNG NGHỆ-TIN
Chào mừng quí thầy,cô về thăm và dự giờ tiết học của lớp, hôm nay
Vật Lí 9
CHƯƠNG IV:
SỰ BẢO TOÀN VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
Từ năm 1840 đến năm 1849, nhà bác học Jun (1818 - 1889) người Anh đã làm nhiều thí nghiệm để chứng minh sự tương tự giữa công và nhiệt lượng, nghĩa là chứng minh sự bảo toàn năng lượng trong các hiện tượng cơ và nhiệt. Vậy các hiện tượng đó là như thế nào ? Lớp chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay.
I- Sự truyền cơ năng, nhiệt năng từ vật này sang vật khác:
Hãy mô tả sự truyền cơ năng, nhiệt năng trong các hiện tượng sau đây và tìm từ thích hợp cho các chỗ trống của các câu sau: (Bảng 27.1-SGK)
BÀI 27:
SỰ BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
TRONG CÁC HIỆN TƯỢNG CƠ VÀ NHIỆT
c1
Hiện tượng: Hòn bi thép lăn từ máng nghiêng xuống va chạm vào miếng gỗ làm miếng gỗ chuyển động.

Hòn bi…........(1)...............cho miếng gỗ.

Truyền cơ năng
Miếng nhôm truyền ........(2)...... cho cốc nước.
Hiện tượng: Thả một miếng nhôm đã đuộc nung nóng vào một cốc nước lạnh
nhiệt năng
Play
Viên đạn truyền ......(3)......
và .........(4).......... cho nước biển.
Hiện tượng: Viên đạn từ nòng súng bay ra, rơi xuống biển, nguội đi và chìm dần
cơ năng
nhiệt năng
Vậy em có nhận xét gì về sự truyền cơ năng và nhiệt năng giữa các vật?
Nhận xét:
Cơ năng, nhiệt năng có thể truyền từ vật này sang vật khác
II- Sự chuyển hóa giữa các dạng của cơ năng, giửa cơ năng và nhiệt năng:
Hãy mô tả sự chuyển hóa năng lượng trong các hiện tượng sau đây và tìm từ thích hợp cho các chỗ trống trong các câu sau (B27.2)
c2
A
B
C
Khi con lắc chuyển động từ A->B .........(5)......... đã chuyển hóa dần thành ..........(6).........
Khi con lắc chuyển động từ B->C ........(7).......... chuyển hóa dần thành .........(8)...........
Hiện tượng: Khi bỏ tay giữ con lắc, con lắc chuyển động nhanh dần từ A đến B, chậm dần từ B đến C rồi lại chuyển động nhanh dần từ C đến B, chậm dần từ B đến A…
thế năng
thế năng
động năng
động năng
.......(9)..... ....của tay đã chuyển hóa thành ...........(10)........của miếng kim loại.
Cơ năng
Hiện tượng: Dùng tay cọ xát miếng đồng lên mặt bàn, miếng đồng nóng lên
nhiệt năng
. . . . . . . . . . .của không khí và hơi nước đã chuyển hoá thành. . . . . . . . . . .của nút.
(11 )
(12 )
Nhiệt năng
cơ năng
Hiện Tượng: Đun nóng ống nghiệm. KHông khí và hơi nước trong ống nóng lên, dãn nở, đẩy nút bật lên và lạnh đi
Em có nhận xét gì về sự chuyển hóa năng lượng?
* Năng lượng chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác.
Em có nhận xét gì về sự truyền năng lượng?
* Năng lượng truyền từ vật này sang vật khác
Vậy từ đó em hãy rút ra kết luận về sự chuyển hóa giữa các dang năng lượng trong các hiện tượng cơ và nhiệt.
*Vậy: Cơ năng, nhiệt năng có thể truyền từ vật này sang vật khác, chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác
Năng lượng không tự sinh ra cũng không tự mất đi; nó chỉ truyền từ vật này sang vật khác, chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác.
III-Định luật bảo tòan năng lượng trong các hiện tượng cơ và nhiệt:
Hãy tìm thêm ví dụ về sự biểu hiện của định luật trên trong các hiện tượng cơ và nhiệt đã học
c3
Động năng ->cơ năng ->điện năng
Nhiệt năng ->cơ năng
c4
VẬN DỤNG
Hãy tìm những ví dụ khác về sự truyền cơ năng, nhiệt năng cũng như về sự chuyển hóa giữa các dạng năng lượng
Thế năng -> Động năng


Cơ năng->Điện năng
Cơ năng của quả bóng đã chuyển hóa thành nhiệt năng
Quang năng-> Điện năng->Hóa năng->Điện năng-> Quang năng
Tại sao trong hiện tượng hòn bi va vào thanh gỗ, cả hòn bi và thanh gỗ sau khi va chạm chỉ chuyển động một đọan ngắn rồi dừng lại. Cơ năng của chúng đã biến đi đâu ?
TL: Vì một phần cơ năng của chúng đã chuyển hóa thành nhiệt năng làm nóng hòn bi, thanh gỗ, máng trượt và không khí xung quanh.
c5
Tại sao trong hiện tượng về dao động của con lắc, con chỉ dao động trong một thời gian ngắn rồi dừng lại ở vị trí cân bằng? Cơ năng của con lắc đã chuyển hóa thành dạng năng lượng nào?
c6
Tại sao trong hiện tượng về dao động của con lắc, con chỉ dao động trong một thời gian ngắn rồi dừng lại ở vị trí cân bằng? Cơ năng của con lắc đã chuyển hóa thành dạng năng lượng nào?
TL: Vì một phần cơ năng của con lắc đã chuyển hóa thành nhiệt năng, làm nóng con lắc và không khí xung quanh.
c6
Bài tập củng cố

Hướng dẫn về nhà:
Học thuộc bài cũ.
Làm bài tập 27.SBT vật lý 8.
Chuẩn bị bài 58 SGK vật lý 9
4/18/2012
26
26